Czarne Błota cmentarz ewangelicki

Cmentarz ewangelicko-mennoicki w Czarnych Błotach powstał w XVIII wieku. Po 1945 roku został zdewastowany. W ostatnich latach został częściowo uporządkowany. (We wiosce oprócz cmentarza jest dawna szkoła ewangelicka, dworzec i miejsce po kaplicy ewangelickiej.)
                                                                                                                                   
 

                             

Górsk na starych pocztówkach

Cmentarz i kościół w Górsku już był. Teraz pora na kilka starych pocztówek z Górska:

Kościół w Górsku 1911 roku

Kościół, restauracja Ross, brama cmentarza przykościelnego, dworzec

Restauracja "Ross"

W lewym górnym rogu widać kościół i pastorówkę, niżej gospoda rodziny Sodtke

Restauracja "Rosa"




Wszystkie pocztówki pochodzą ze strony: http://www.thorn-wpr.de

Kamionki Duże i Kamionki Małe

Zacznę od cmentarza ewangelickiego. Założony w XIX wieku po 1945 roku został zdewastowany. Kilka lat temu postawiono tablice pamiątkową na cmentarzu.

Kolejnym ciekawym miejscem we wsi jest gościniec Harbarth. Czynny do 1945 roku. Później zmieniony na mieszkania.

We wsi zachował się młyn parowy. Prawdopodobnie użytkowany do dziś.

Teraz obiekt z Kamionek Dużych- folwark. Zachował się dwór (właściwie to dom zarządcy) i jeden budynek folwarczny.

A teraz obiekty których niestety nie udało mi się odwiedzić, na początek pocztówka:

 

Od lewej: manufaktura, siedziba rady gminy, willa państwa Trenkel, szkoła ewangelicka, sklep

Na koniec jeszcze mapa;                                                                                                                             

 

Górsk i nagrobki tylko wybrane

Kościół ewangelicki w Górsku zbudowano w 1612 roku. Po 1945 roku jak większość pobliskich świątyń ewangelickich został przerobiony na katolicki. Zainteresowanych historią kościoła odsyła tutaj: http://www.gorsk.org.pl/index.php/parafia/history .

Brama wejściowa

 

Kościół

 

Wejście do kościoła

Cmentarz przykościelny

 Założony został prawdopodobnie w tym samy czasie co kościół. Po 1945 roku został przerobiony. Ocalało kilka niemieckich nagrobków. W 2001 roku zbudowano lapidarium w którym ustawiono niemieckie nagrobki. Ustawiono tablicę pamiątkową po polski i po niemiecku. No i właśnie ustawiono tylko tablicę te w dobry stanie. Tablice rozbite i inne nagrobki (podstawy,betonowe tumby) zostały wyrzucone w krzaki. Co ciekawe jeszcze 20 czerwca 2012 roku na cmentarzu został pochowany Niemiec Erwin Heise urodzony 4 stycznia 1928 roku.

 

Rozbite tablice leżące w krzakach                                                                                                            

W trawie można jeszcze znaleźć elementy ewangelickich pochówków :                                                          

Elementy porzucone w krzakach:

W najgorszym wypadku ewangelicka tumba został przerobiona na śmietnik:

A na koniec dawna szkoła ewangelicka: